ओळख चोरीस प्रतिबंधित करा

अगदी घरफोडे आणि चोरांप्रमाणे, सायबर गुन्हेगारांकडे वैयक्तिक माहिती आणि पैसे चोरण्याचे अनेक वेगवेगळे मार्ग असतात. जसे आपण आपल्या घराची किल्ली एखाद्या घरफोड्यास देत नाही, त्याचप्रमाणे, फसवणूक आणि ऑनलाइन ओळख चोरीपासून आपल्या स्वतःचे संरक्षण करणे सुनिश्चित करा. आपल्या स्वतःचे ऑनलाइन फसवणूक आणि ओळख चोरीपासून संरक्षण करण्यात मदत करण्यासाठी, गुन्हेगार वापरत असलेल्या सामान्य युक्त्या जाणून घ्या. येथे काही सोप्या टिपा आहेत.

आपल्याला आपल्या वैयक्तिक किंवा वित्तीय विचारणा करणारे संशयास्पद ईमेल, झटपट संदेश दिसल्यास प्रत्युत्तर देऊ नका.

खालीलपैकी कोणत्याही तपशीलांबद्दल विचारणा करणाऱ्या अपरिचित वेब पृष्ठावर आपला संदेश देत असलेल्या आपल्या वैयक्तिक माहिती किंवा संदेशांबद्दल विचारणाऱ्या कोणत्याही संदेशांपासून किंवा साइटपासून नेहमी सावध रहा:

• वापरकर्तानावे
• संकेतशब्द
• सामाजिक सुरक्षितता क्रमांक
• बँक खाते क्रमांक
• PIN (वैयक्तिक परिचय क्रमांक)
• पूर्ण क्रेडिट कार्ड संख्‍या
• आपल्‍या आईचे लग्नापूर्वीचे नाव
• आपला वाढदिवस

अशा संदेशांकडील कदाचित दुवा साधू शकणारे कोणतेही फॉर्म किंवा साइन-इन स्क्रीन भरू नका. जर एखाद्या संशयिताने आपल्याला आपली वैयक्तिक माहिती असलेला फॉर्म भरायला सांगितल्यास तो भरणे प्रारंभ करण्याच्या मोहात पडू नका. जरी आपण “सादर करा” बटण दाबले नाही, तरीही आपण आपला डेटा त्यांच्या फॉर्ममध्ये भरणे प्रारंभ केल्यास आपण कदाचित आपली माहिती ओळख चोरांकडे पाठवत असाल.

आपल्या ओळखीच्या एखाद्याकडील एक संदेश दिसल्यास मात्र तो त्यांच्यासारखा वाटत नसल्यास, त्यांच्या खात्यासह आपल्याकडून पैसे किंवा माहिती मिळवण्यासाठी प्रयत्न करणाऱ्या एखाद्या सायबर गुन्हेगाराशी तडजोड केलेली असू शकते – म्हणून आपण देत असलेल्या प्रतिसादाबद्दल सावधगिरी बाळगा. सामान्य डावपेच म्हणजे आपल्याला त्यांना तातडीने पैसे पाठविण्यास सांगणेे, दुसऱ्या देशात निराधार झाल्याचा दावा करणे किंवा त्यांचा फोन चोरीस गेला असल्याचे सांगणे जेणेकरून त्यांना कॉल केला जाऊ शकत नाही. संदेश आपल्याला एखादे चित्र, लेख किंवा व्हिडिओ पाहण्यासाठी एका दुव्यावर क्लिक करण्यास देखील सांगू शकतात, जे प्रत्यक्ष आपल्याला कदाचित आपली माहिती चोरू शकते अशा एका साइटवर घेऊन जाते – म्हणून आपण क्लिक करण्यापूर्वी विचार करा!

आपण ईमेलमधील किंवा आपला विश्वास नसलेल्या चॅटमधील एका दुव्याचे अनुसरण करून एका साइटवर गेल्यास कधीही आपला संकेतशब्द प्रविष्ट करू नका

जरी आपल्याला वाटत असेल की ही आपल्याला विश्वास असलेली साइट आहे जसे की आपली बँक, तरीही एक बुकमार्क वापरून किंवा थेट ब्राउझर मध्ये साइटचा पत्ता टाइप करून जाणे चांगले असते.

आपला संकेतशब्द ईमेलद्वारे पाठवू नका आणि तो इतरांशी सामायिक करू नका

आपले संकेतशब्द हे आपल्या खात्यांची आणि ऑनलाइन सेवांची किल्ली असतात आणि अगदी आपल्या ऑफलाइन आयुष्याप्रमाणे, आपण किल्ल्या कोणास देता याबद्दल सावधगिरी बाळगावी. कायदेशीर साइट आणि सेवा आपल्याला त्यांना ईमेलद्वारे आपले संकेतशब्द पाठविण्यास सांगणार नाहीत, म्हणून आपल्याला ऑनलाइन साइटवर आपल्या संकेतशब्दांची विनंत्या प्राप्त झाल्यास प्रतिसाद देऊ नका.

आपले संकेतशब्द खूप महत्त्वाचे असल्यामुळे, आपण ते इतरांशी सामायिक करण्याचा निर्णय घेण्यापूर्वी काळजीपूर्वक विचार करावा – जरी मित्र आणि कुटुंब असले तरीही. आपण आपले संकेतशब्द सामायिक करता, तेव्हा एखादी व्यक्ती आपण त्यांनी प्रवेश करू इच्छित नसलेल्या माहितीवर प्रवेश करून किंवा आपण मंजूर करत नसलेल्या मार्गांनी खाते वापरून आपल्या खात्यांचा गैरवापर करू शकते ही अधिक मोठी जोखीम असू शकते. उदाहरणार्थ, आपण एखाद्यासह आपला ईमेल संकेतशब्द सामायिक केल्यास, ती व्यक्ती कदाचित आपले वैयक्तिक ईमेल वाचू शकते, आपण कदाचित वापरता अशा बँकिंग किंवा सामाजिक साइटसारख्या, अन्य ऑनलाइन सेवांवर प्रवेश करण्यासाठी आपले ईमेल खाते वापरण्याचा प्रयत्न करू शकते किंवा आपली तोतयागिरी करण्यासाठी आपले खाते वापरू शकते. शेवटी, आपण एखाद्यासह आपला संकेतशब्द सामायिक करता, तेव्हा आपल्याला तो सुरक्षित ठेवण्यासाठी त्यांच्यावर विश्वास ठेवावा लागेल; ते एखाद्या हेतूने किंवा आकस्मिकपणे इतरांशी तो सामायिक करू शकतात.

ऑनलाइन साइन इन करण्यास सांगितले जाते तेव्हा बारकाईने लक्ष द्या

वेबसाइटसह आपल्या कनेक्शनविषयी संकेतांसाठी तपासा.

प्रथम, URL खरी वाटते किंवा नाही हे पाहण्यासाठी आपल्‍या ब्राउझरमधील अ‍ॅड्रेस बारकडे पहा. वेब पत्त्‍याची सुरूवात https:// ने होते का आपण हे देखील तपासावे, हे दर्शवते की आपले वेबसाइटवरील कनेक्‍शन एनक्रिप्‍ट केले आहे आणि लक्ष ठेवण्‍यास किंवा अनधिकृत फेरफार करण्‍यास अधिक प्रतिरोधक आहे. आपले कनेक्‍शन एन्क्रिप्‍ट केले आहे आणि आपण अधिक सुरक्षितपणे कनेक्‍ट झाला आहात हे आणखी स्‍पष्‍टपणे दर्शवण्‍यासाठी काही ब्राउझर देखील https:// व्‍यतिरिक्त एक पॅडलॉक चिन्‍ह अ‍ॅड्रेस बारमध्‍ये समाविष्‍ट करतात.

संशयास्पद ईमेल आणि घोटाळ्यांचा अहवाल द्या

Gmail सह अनेक ईमेल प्रदाते, आपल्याला असे करण्याची अनुमती देतात. काही ब्राउझर आपले कनेक्शन कूटबद्ध केले असल्याचे आणि आपण अधिक सुरक्षितपणे कनेक्ट केले असल्याचे अधिक स्पष्टपणे सूचित करण्यासाठी https:// च्या बाजूला अॅड्रेस बारमध्ये एक पॅडलॉक चिन्ह देखील समाविष्ट करतात.